Στη δεύτερη ενισχυτική κίνηση για την μεταγραφική περίοδο του καλοκαιριού προχώρησε ο Παναθηναϊκός, ο οποίος ήρθε σε συμφωνία με τον Τζορτζ Μπάλντοκ.
Ο 31χρονος δεξιός μπακ, ο οποίος αγωνίζεται με τη φανέλα της Εθνικής ομάδας της Ελλάδας, εξαιτίας τις ελληνικής καταγωγής που διαθέτει, το καλοκαίρι μένει ελεύθερος από την Σέφιλντ Γιουνάιτεντ και έτσι οι «πράσινοι» με μεθοδικές και γρήγορες κινήσεις ήρθαν σε συμφωνία μαζί του.
Ο Μπάλντοκ έχει μεγάλη εμπειρία από το πρωτάθλημα της Premier League και με τα χρώματα της Σέφιλντ Γιουνάιτεντ τη φετινή σεζόν μετρά 13 συμμετοχές και 1 ασίστ. Συνολικά στα επτά χρόνια όπου φοράει τη συγκεκριμένη φανέλα έχει 219 παιχνίδια (6 γκολ 16 ασίστ). Από τον Ιούνιο του 2022 φοράει τη φανέλα με εθνόσημο της χώρας μας, αποτελώντας το βασικό δεξιό μπακ της Εθνικής Ελλάδας και αυτή τη στιγμή έχει 12 συμμετοχές.
Ο Τζορτζ Μπάλντοκ έρχεται να προστεθεί δίπλα στον Σέρβο μέσο, Νεμάνια Μαξίμοβιτς, ο οποίος αποτέλεσε την πρώτη μεταγραφή του Παναθηναϊκού για την θερινή περίοδο.
Μεταγραφικό σενάριο από την Αλβανία έρχεται για τον Παναθηναϊκό, συνδέοντας το «τριφύλλι» με τον Μαγκέτ Γκουέι.
Ο λόγος για τον 21χρονο αμυντικό χαφ της Παρτιζάνι, ο οποίος έχει ξεχωρίσει με τις εμφανίσεις του στο αλβανικό πρωτάθλημα. Αυτός είναι και ο λόγος, σύμφωνα με ρεπορτάζ της ιστοσελίδας «Panorama Sport», που σκάουτερ των «πρασίνων» παρακολούθησε από κοντά το ντέρμπι της Παρτιζάνι με τα Τίρανα στο οποίο μάλιστα ο 21χρονος σκόραρε στις καθυστερήσεις.
Η διοίκηση της Παρτιζάνι είναι ανοιχτή στην παραχώρηση του Σενεγαλέζου χαφ, αξιώνοντας ένα ποσό κοντά στα 2 εκατομμύρια ευρώ. Μάλιστα, το ρεπορτάζ αναφέρει πως πρόσφατα ο σύλλογος των Τιράνων απέρριψε μια πρόταση 1.2 εκατ. ευρώ.
Ο Φώτης Ιωαννίδης σε συνέντευξη που παραχώρησε στην Athens Voice χαρακτήρισε τιμή το γεγονός πως είναι μέλος του Παναθηναϊκού, ενώ από τους αγώνες στους οποίους έχει φορέσει τη φανέλα με το «τριφύλλι» ξεχώρισε αυτόν κόντρα στην Μαρσέιγ, στο Βελοντρόμ.
-Τι σημαίνει Παναθηναϊκός για εσένα;
«Για όλους όσους αγωνίζονται στον σύλλογο είναι τεράστια τιμή. Είναι μία τεράστια ομάδα, με τεράστια ιστορία και αυτό είναι που μας παρακινεί να βοηθήσουμε την ομάδα να βρεθεί εκεί που της αξίζει. Το να φοράς το τριφύλλι στο στήθος είναι μεγάλη τιμή για κάθε ποδοσφαιριστή που περνά από την ομάδα».
-Ποια είναι η αγαπημένη σου ανάμνηση από την πορεία σου στον Παναθηναϊκό;
«Νομίζω ότι μπορώ να ξεχωρίσω δύο στιγμές. Η μία είναι η κατάκτηση του κυπέλλου, γιατί είναι ένα τρόπαιο και είναι κάτι σημαντικό, νομίζω, για όλους εμάς. Είναι σημαντικό για εμένα να κατακτάω τρόπαια με τον Παναθηναϊκό. Άλλωστε, αυτό είναι κάτι το οποίο έχω ως στόχο με την ομάδα. Και φυσικά, είναι και η νύχτα με την πρόκριση στο Βελοντρόμ στην Μαρσέιγ, που έπαιξα βέβαια και καθοριστικό ρόλο. Εκείνο το βράδυ ήταν κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ γιατί κατάφερα να σκοράρω ένα πολύ κρίσιμο πέναλτι σε μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή».
-Αν σου έλεγαν να περιγράψεις τον Παναθηναϊκό με μία λέξη, ποια θα ήταν;
«Ιδέα».
-Ποιο ήταν το πρώτο πράγμα που σκέφτηκες όταν φόρεσες για πρώτη φορά τη φανέλα του Παναθηναϊκού στο ντεμπούτο σου; «Την πρώτη φορά που αγωνίστηκα ήταν όλα πολύ διαφορετικά. Ως τότε αγωνιζόμουν στον Λεβαδειακό, που όπως και να το κάνουμε και με όλο τον σεβασμό, δεν έχει το βάρος που έχει ο Παναθηναϊκός. Ωστόσο, μου έδωσε πραγματικά πολλά μαθήματα. Έμαθα πολλά πράγματα, αλλά όταν ήρθα εδώ ήταν σαν πανεπιστήμιο. Όταν ήρθα στον Παναθηναϊκό κατάλαβα ότι το βάρος της φανέλας, αλλά και τα πάντα εδώ, είναι πολύ διαφορετικά. Κατάλαβα ότι πλέον τα πράγματα είναι σοβαρά και δεν μπορώ να εφησυχαστώ καθόλου. Θα πρέπει πάντα να δίνω το 100% για να βοηθήσω την ομάδα».
-Ποιο όνειρο θες να εκπληρώσεις με τον Παναθηναϊκό;
«Όταν είχα υπογράψει για αυτά τα τέσσερα χρόνια, ο στόχος μου ήταν να κατακτήσω τουλάχιστον ένα πρωτάθλημα και δύο κύπελλα. Μέχρι στιγμής έχω πάρει ένα κύπελλο, οπότε φέτος πρέπει να κάνουμε το νταμπλ για να καταφέρω αυτό που είχα στο μυαλό μου. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι θα τελειώσει εδώ το ταξίδι μου με τον Παναθηναϊκό. Αυτό το είχα πει όταν είχα υπογράψει το πρώτο μου συμβόλαιο. Τώρα είμαι στον τελευταίο χρόνο, αλλά έχω ανανεώσει, οπότε σίγουρα θα ανανεωθούν και οι στόχοι. Αυτό που θέλω αυτή τη στιγμή είναι να πάρουμε το πρωτάθλημα φέτος, να πάρουμε κι άλλα τα επόμενα χρόνια και να κάνουμε μεγάλη πορεία στην Ευρώπη».
-Ποια είναι η κορυφαία σου στιγμή στον Παναθηναϊκό; Μία εμφάνιση, ένα γκολ, ένας αγώνας συνολικά, που θα ήταν το highlight της πορείας σου στην ομάδα;
«Γενικά έχω κάνει πολλές εμφανίσεις οι οποίες θα ήθελα να μείνουν. Ποδοσφαιρικά τώρα εσείς που παρακολουθείτε μπορεί να μην το καταλαβαίνετε, αλλά υπάρχουν πολλές εμφανίσεις που έχω κάνει και έχω πει πως ίσως είναι η καλύτερή μου εμφάνιση, χωρίς να έχω βάλει απαραίτητα γκολ. Το μεγαλύτερο βάρος ήταν το ματς με τη Μαρσέιγ που είχα μπει και αλλαγή. Αυτό, θεωρώ, ήταν από τα καλύτερά μου παιχνίδια. Φυσικά ήταν και το γκολ κόντρα στη Βιγιαρεάλ – το πρώτο ευρωπαϊκό μου, σε ένα κατάμεστο ΟΑΚΑ. Είναι μια ανατριχιαστική στιγμή και ανάμνηση, και εννοείται μια νίκη βαρόμετρο για την ομάδα γιατί ήταν στην επιστροφή του Παναθηναϊκού στην Ευρώπη».
-Υπάρχει κάτι που θα άλλαζες στα όσα έχεις ζήσει στον Παναθηναϊκό;
«Σαν άνθρωπος δεν θέλω να αλλάζω πολλά πράγματα. Θεωρώ πως ό,τι συμβαίνει στη ζωή μας γίνεται για κάποιον λόγο και για να πάρουμε κάποιο μάθημα. Αν έπρεπε να αλλάξω κάτι θα επέλεγα τις τελευταίες εβδομάδες με τον τραυματισμό μου γιατί κι εγώ δοκιμάζομαι μέσα μου, προσπάθησα να μπω πιο νωρίς για να βοηθήσω την ομάδα, βιάστηκα και αυτό «με τιμώρησε».
-Πώς ζεις όλη αυτή την περίοδο της προσωπικής σου ανόδου και πόσο εύκολα διαχειρίσιμο είναι που όλα τα φώτα είναι πάνω σου; «Έχω ανθρώπους δίπλα μου που με βοηθούν σε αυτό το κομμάτι. Άλλωστε ο πατέρας μου, ας πούμε, το ’χει ζήσει όλο αυτό, οπότε με έχει βοηθήσει πάρα πολύ στο πώς να διαχειριστώ οποιαδήποτε κατάσταση, είτε θετική είτε αρνητική. Αυτό που συμβαίνει τα τελευταία δύο χρόνια, να σου πω την αλήθεια, το απολαμβάνω πολύ. Με χαροποιεί το να με βλέπουν τα παιδάκια και να χαίρονται. Αυτό είναι το πιο σημαντικό για μένα, τα μικρά παιδιά να χαίρονται σαν να βλέπουν ένα είδωλο, όπως και εγώ όταν ήμουνα μικρός έβλεπα διάφορους παίκτες που θαύμαζα. Είναι σημαντικό να δείχνουμε στα παιδιά το σωστό πρότυπο και όχι κάτι άσχημο ή κάτι κακό, γιατί αυτό είναι που μένει στο μυαλό τους. Φυσικά, εννοείται ότι είμαι πολύ χαρούμενος που και ο ενήλικος κόσμος χαίρεται μαζί μου, πανηγυρίζει μαζί μου, στεναχωριέται μαζί μου και με την ομάδα μας. Θεωρώ πως πλέον ξέρω πώς να το διαχειριστώ όλο αυτό και δεν νομίζω πως μπορεί κάπως να με βλάψει».
-Πώς νιώθεις με όλα αυτά που ακούγονται περί προτάσεων και μεταγραφών; Πώς αντιδρά γενικά ένας παίκτης σε τέτοιες περιπτώσεις; Γοητεύεται; Παίρνουν τα μυαλά του αέρα;
«Φυσικά ως ποδοσφαιριστή είναι κάτι που σε γοητεύει. Όλοι από μικροί έχουμε όνειρα να παίξουμε στα μεγάλα κλαμπ της Ευρώπης. Ωστόσο, εγώ σαν άνθρωπος δεν έχω αλλάξει ποτέ τις σκέψεις μου. Οι σκέψεις μου αφορούν τον Παναθηναϊκό και μόνο. Ο Παναθηναϊκός είναι που με ενδιαφέρει γιατί μέσα από εκείνον μπορώ να πετυχαίνω πράγματα, να κερδίζω τρόπαια και όλα αυτά που ακούγονται – οι φήμες, το ενδιαφέρον, με βοηθάνε να βελτιώνομαι και να προσφέρω ακόμα περισσότερα στην ομάδα».
-Πέρναγε ποτέ από το μυαλό σου, το διάστημα που έπαιζες στον Λεβαδειακό, πως θα ήσουν πλέον πρωταγωνιστής σε μια ομάδα με το όνομα, την ιστορία και τη φανέλα του Παναθηναϊκού;
«Ήμουν σίγουρος γι’ αυτό. Μπορεί να πουν κάποιοι ότι έχω έπαρση, αλλά εγώ πάντα είχα αυτοπεποίθηση και πίστη στον εαυτό μου. Αν δεν πίστευα στον εαυτό μου δεν θα είχα φτάσει ως εδώ. Και όλοι οι ποδοσφαιριστές είναι έτσι. Αν ρωτήσεις έναν προς έναν «ποιος είναι ο καλύτερος» θα σου δείξουν τον εαυτό τους. Όταν ήμουν στον Λεβαδειακό είχα όνειρο να αγωνιστώ σε μια μεγάλη ομάδα, και τα κατάφερα. Είμαι εδώ, στον Παναθηναϊκό, και εκπληρώνω ένα όνειρο που είχα από μικρός».
-Είχες δεύτερες σκέψεις στα πρώτα σου βήματα; Και αν ναι, τι θα έλεγες σε εκείνον τον Φώτη αν γυρνούσες τον χρόνο πίσω;
«Φυσικά και είχα και κακές σκέψεις. Είχα σκεφτεί να τα παρατήσω όλα, είχα δεύτερες σκέψεις όταν πήγα να μείνω στη Λιβαδειά. Αυτό που θα έλεγα στον εαυτό μου είναι να συνεχίσει να πιστεύει στον εαυτό του. Είναι πολύ σημαντικό να πιστεύεις στο όνειρο και να μην τα παρατάς».
-Ποιο είναι το στοιχείο που σε κάνει να ξεχωρίζεις;
«Στα δικά μου μάτια θεωρώ πως ξεχωρίζω ως προς το πώς διαχειρίζομαι τις κακές στιγμές μέσα στο γήπεδο. Αυτό είναι που με ξεχωρίζει και με γεμίζει με αυτοπεποίθηση. Θυμάμαι, σε ένα παιχνίδι, είχα ένα δεκάλεπτο που μου είχε έρθει τρεις-τέσσερις φορές η μπάλα και την είχα χάσει. Οι περισσότεροι παίκτες εκεί θα πάγωναν, θα απόφευγαν την επαφή με την μπάλα και θα κρύβονταν. Εγώ λειτουργώ ακριβώς αντίθετα. Ο τρόπος που επιλέγω και θέλω να απαντάω είναι πάντα μέσα στο γήπεδο. Επιτόπου θα ζητήσω την μπάλα για να κάνω αυτό που ξέρω καλύτερα. Θέλω κάθε άσχημη στιγμή μου να την κάνω επιτυχημένη με την επόμενη. Σκέφτομαι πάντα το επόμενο βήμα. Έτσι είμαι και σαν άνθρωπος. Ό,τι αφορά το παρελθόν, φροντίζω απλά να με μαθαίνει για την επόμενη φορά. Δεν το αφήνω να με επηρεάσει αρνητικά».
-Πώς εισπράττεις όλη αυτή την αγάπη που σου έχουν οι φίλοι όλων των ομάδων, αλλά και του Παναθηναϊκού;
«Καταρχάς θεωρώ αστείο όλο αυτό που γίνεται με την άσχημη τροπή των οπαδικών κινημάτων. Ο καθένας μπορεί να υποστηρίζει όποια ομάδα θέλει, δημοκρατία έχουμε. Το γεγονός ότι υπάρχουν άνθρωποι που μαλώνουν, χτυπιούνται, μαχαιρώνονται για ομάδες είναι τραγικό γιατί το ίδιο το ποδόσφαιρο έχει να κάνει με τη χαρά, και όλα αυτά δεν ανήκουν στον αθλητισμό. Εμένα με χαροποιεί όταν χαίρονται με εμένα οι φίλοι της ομάδας, πανηγυρίζουν τα γκολ που πετυχαίνω, όταν υπάρχουν υγιείς φίλαθλοι στο γήπεδο. Αυτό είναι το καλύτερο.
Βέβαια, υπάρχουν και εκείνοι που δεν αντιλαμβάνονται την ομορφιά και την ουσία του ποδοσφαίρου και αυτό κάνει κακό μόνο στους ίδιους. Το να γράψουν κάτι σε εμένα και στους συμπαίκτες μου δεν μας αγγίζει. Έχουν δει τα μάτια μου πάρα πολλά και το μοναδικό που καταφέρνουν είναι να βλάπτουν τους εαυτούς τους. Εγώ χαίρομαι που έρχονται μικρά παιδιά και μου λένε «είμαι Ολυμπιακός, ΑΕΚ, ΠΑΟΚ, χαίρομαι που σε βλέπω» και μου ζητάνε φωτογραφία. Αυτά χρειαζόμαστε στο ποδόσφαιρο, όχι τις τοξικότητες».
Ο Φατίχ Τερίμ παραχώρησε συνέντευξη στην Athens Voice, με τον προπονητή του Παναθηναϊκού να αναφέρεται μεταξύ άλλων στην ομάδα, τη Θύρα 13, τον Γιώργο Καραγκούνη και τους στόχους του με το «τριφύλλι».
Έχετε κατακτήσει κύπελλο UEFA και θεωρείστε ο 7ος καλύτερος προπονητής του κόσµου στους 100. Τι σας έκανε να έρθετε στον Παναθηναϊκό;
Πιστεύω ότι έχω εµπειρία στον πρωταθλητισµό. Έχω κερδίσει πολλά πρωταθλήµατα στην καριέρα µου και µπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι κανένα από αυτά δεν ήταν εύκολο. Το να διασταυρωθούν οι δρόµοι µας µε τον Παναθηναϊκό ήταν το πρώτο βήµα µιας ιστορίας που έπρεπε να γραφτεί µε κάθε λεπτοµέρεια.
Ήρθα στην Ελλάδα, στην Αθήνα, στον Παναθηναϊκό, για να γράψω µια ιστορία. ∆εν θα µπορούσα να το κάνω µόνος µου... Ήµουν πάντα ο άνθρωπος που πρέπει να παίρνει αποφάσεις, σε όλη µου τη ζωή. ∆εν είναι εύκολο να πάρεις τη σωστή απόφαση και να αναλάβεις δράση όσο πιο γρήγορα γίνεται, στις πιο δύσκολες στιγµές. Ο καθένας µπορεί να έχει τη δική του άποψη για ένα θέµα, αλλά η απόφαση λαµβάνεται γενικά από ένα άτοµο. Όταν παίρνω αποφάσεις για τον εαυτό µου, συζητώ το θέµα µε άτοµα που αγαπώ και των οποίων οι απόψεις µε ενδιαφέρουν, και ανταλλάσσω ιδέες µε την οικογένειά µου. Αλλά στο τέλος, ο καθένας παίρνει τις αποφάσεις του.
Μπορεί να σας φανεί περίεργο αλλά σε όλη τη διάρκεια της καριέρας µου δεν σκεφτόµουν πολύ όταν υπέγραφα συµβόλαια. Οι χωρισµοί ήταν γενικά ίδιοι, σκεφτόµουν µε την καρδιά µου και ενεργούσα µε τα συναισθήµατά µου. Είµαι άνθρωπος που χτίζει σχέσεις βάσει εµπιστοσύνης. Έτσι διασταυρώθηκαν οι δρόµοι µας µε τον Παναθηναϊκό. Όλα έγιναν πολύ γρήγορα. Μερικές φορές σε ένα κλάσµα του δευτερολέπτου νιώθεις ότι πήρες τη σωστή απόφαση.
Στην κατ’ ιδίαν συνάντησή µας µε τον κύριο Γιάννη Αλαφούζο, µου εξήγησε πολύ καλά τι ήθελε, τι ονειρευόταν για τον Παναθηναϊκό. Από την πρώτη στιγµή υπήρχε θετική ενέργεια, αµοιβαία αγάπη και σεβασµός µεταξύ µας. Μετά από µια πολύ σύντοµη συνάντηση δώσαµε τα χέρια και ξεκινήσαµε. ∆εν έχουµε χωρίσει ούτε δευτερόλεπτο από εκείνη την ηµέρα. Εκτός αυτού, φυσικά, ήξερα πολύ καλά ότι ο Παναθηναϊκός ήταν ο πιο επιτυχηµένος σύλλογος της Ελλάδας στην Ευρώπη, πόσο σηµαντική ιστορία είχε, τη δοµή του συλλόγου του και τη δύναµη των φιλάθλων του. Όταν όλα αυτά ενώθηκαν, δεν είχα καµία αµφιβολία ότι πήρα τη σωστή απόφαση…
Πού πιστεύετε ότι µπορείτε να φτάσετε τον Παναθηναϊκό;
∆εν υπάρχουν όρια στα όνειρα. Όταν βάζεις έναν στόχο για τον εαυτό σου, δεν πρέπει να περιορίζεις τις δυνατότητές σου. Ο Παναθηναϊκός µπορεί να µην έκανε την επιτυχία που του άξιζε τα τελευταία χρόνια, αλλά είναι ένας σύλλογος που πρέπει να σταθεί πιο δυνατός σε τέτοιες δύσκολες στιγµές, αντλώντας δύναµη από την ιστορία του. Όπως µόλις είπα, θα γράψουµε µια ιστορία εδώ και θα το κάνουµε µαζί. Θα ενεργούµε σαν πρωταθλητές και θα ζούµε σαν πρωταθλητές σε κάθε στιγµή της ζωής µας. Αυτή είναι η νοοτροπία που πρέπει να καθιερώσουµε σε κάθε σηµείο και σε κάθε επίπεδο του συλλόγου. Όταν το πετύχουµε αυτό θα έχουµε γευτεί πολλές επιτυχίες που θεωρήθηκαν όνειρα...
Ποια είναι η µεγαλύτερη πρόκληση που έχετε να αντιµετωπίσετε, κατά τη γνώµη σας, ως προπονητής του Παναθηναϊκού;
Το να συµµετέχουµε ενεργά σε αθλητικούς αγώνες. Το πρώτο πράγµα που πρέπει να σκεφτόµαστε είναι ο επόµενος αγώνας. Η ιστορία ή η καριέρα σου µπορεί να είναι γεµάτη επιτεύγµατα, πρέπει όµως να αποδεικνύεις συνεχώς τον εαυτό σου. Εάν πιστεύεις ότι είσαι ο καλύτερος ή µεταξύ των καλύτερων, θα πρέπει να είσαι προετοιµασµένος για κάθε δυσκολία και πρόκληση που θα αντιµετωπίσεις. Αυτό πρέπει να το δείχνεις κάθε µέρα, σε κάθε προπόνηση, σε κάθε νέο µατς. Αυτή είναι η ίδια η πρόκληση. Και αυτό προσπαθώ να κάνω τα τελευταία 55 χρόνια –από τότε που ήµουν 16 ετών–, ανεξάρτητα από συλλόγους και εθνικές οµάδες. Αυτή είναι η µεγαλύτερη πρόκλησή µου εδώ µε τον Παναθηναϊκό. Γιατί πρέπει να ζήσω µε αυτό και να πάρω δύναµη από αυτό...
Το ποδόσφαιρο ενώνει ή διχάζει;
Πιστεύω ότι η ενωτική δύναµη του ποδοσφαίρου είναι πολύ µεγαλύτερη. Φυσικά, σε ένα άθληµα που τα συναισθήµατα βιώνονται τόσο έντονα, µπορεί να υπάρχουν διαφορές απόψεων. Αλλά µπορείς να αντιµετωπίσεις αυτή την κατάσταση ανά πάσα στιγµή στη ζωή. Το ποδόσφαιρο είναι ένα πολύ όµορφο άθληµα. Ανεξάρτητα από την οµορφιά του παιχνιδιού, τι άλλο µπορεί να σου δώσει το συναίσθηµα της επιτυχίας όταν µια µπάλα περνάει τη γραµµή; Πιθανώς το θέµα όλων των απαντήσεων που µπορούν να δοθούν να σχετίζεται µε την οικογένεια ή τους αγαπηµένους µας.
∆εν έχετε όµως ποτέ αγκαλιάσει ανθρώπους τους οποίους δεν γνωρίζετε ή ίσως να µη συναντήσετε ποτέ ξανά στη ζωή σας, όταν η οµάδα που υποστηρίζετε σκοράρει ένα γκολ; Το ποδόσφαιρο ενώνει. Καταργεί τα σύνορα και µειώνει ακόµη και τις κοινωνικές ταξινοµήσεις στο ίδιο επίπεδο. Αν µια µέρα παρακολουθήσετε τον εορτασµό του γκολ της οµάδας σας θα δείτε ότι πολλοί άνθρωποι από διαφορετικές ηπείρους, διαφορετικές πεποιθήσεις, που µιλούν διαφορετικές γλώσσες, στην πραγµατικότητα είναι µια «µπάλα» ανθρώπων που παλεύουν για έναν µόνο στόχο. Όσο για µένα; Είµαι υπέρ της εστίασης στην ενωτική δύναµη του ποδοσφαίρου.
Ποιον παίκτη από την ιστορία του Παναθηναϊκού θα θέλατε να έχετε στο ρόστερ σας αυτή τη στιγµή και γιατί;
Ειλικρινά, είµαι πολύ χαρούµενος µε τους παίκτες µε τους οποίους ζω καθηµερινά, οι οποίοι είναι πλέον πιθανό να κατακτήσουν και τα δύο κύπελλα στην Ελλάδα. Αλλά φυσικά θα θέλεις οπωσδήποτε να σου δώσω ένα όνοµα… Γι’ αυτό µπορώ να αναφερθώ στον Γιώργο Καραγκούνη. Είναι ένας πραγµατικός θρύλος τόσο στον Παναθηναϊκό όσο και στην Ελλάδα και θα ήταν πολύ χρήσιµη η ηγεσία του. Ήταν επίσης ένας πολύ ταλαντούχος και σπουδαίος παίκτης. Φυσικά, εκτός από όλα αυτά, έχουµε και µια καλή φιλία. Θα ήταν διασκεδαστικό να µιλάµε συνεχώς για το ποδόσφαιρο, τον σύλλογο και τη ζωή. ∆εδοµένου ότι και οι δύο περάσαµε µέρος της καριέρας µας στην Ιταλία, µπορούµε να επικοινωνήσουµε στα ιταλικά, κάτι που µπορεί να θεωρηθεί πλεονέκτηµα.
Ποιον ορισµό δίνετε στην επιτυχία;
Στην πραγµατικότητα υπάρχει ένας σαφής ορισµός για την επιτυχία στον αθλητισµό: Κύπελλο. Φυσικά, το µαχητικό πνεύµα του αθλήµατος ανταµείβει στο τέλος µόνο µία οµάδα – οι δεύτεροι ξεχνιούνται. Αλλά η κατάκτηση τροπαίων από µόνη της δεν µπορεί να είναι ο ορισµός της επιτυχίας. Το σηµάδι που αφήνεις πίσω καθώς ταξιδεύεις σε αυτό το µονοπάτι, ο αντίκτυπος που δηµιουργείς στις γενιές και η χαρά που δίνεις σε αυτούς που σε ακολουθούν, είναι πολύ σηµαντικά.
Όταν κοιτάζω σήµερα πίσω συνειδητοποιώ ότι αυτό προσπάθησα να κάνω µε όλες τις οµάδες που διαχειρίστηκα. Αγωνίστηκα να εµφυσήσω τη νοοτροπία µου σχεδόν σε κάθε οµάδα. Σε αντάλλαγµα κερδίσαµε τρόπαια και ζήσαµε πρωταθλήµατα. Ένιωσα τυχερός που είχα παίκτες που µπορούσα να αγγίξω τόσο τη ζωή όσο και την ποδοσφαιρική τους καριέρα. Γίναµε εκατοµµύρια άνθρωποι που θα µπορούσαµε να συναντηθούµε στην κοινή ευτυχία χωρίς να γνωρίζουµε ποτέ ο ένας τον άλλον. Η ζωή µου έχει περάσει σε έναν κύκλο αγάπης. Φυσικά, προκαλέσαµε και κάποια δυστυχία. Αλλά η δύναµη της αγάπης ήταν πάντα υψηλότερη…
Πώς νιώσατε παρακολουθώντας το ντοκιµαντέρ σας στο Netflix;
Είναι πολύ ιδιαίτερο συναίσθηµα να βλέπει κανείς τη δική του ιστορία. Ήταν πολύ ωραίο να θυµάµαι τα 70 χρόνια που άφησα πίσω, µε όλη την πίκρα και τη γλύκα τους, σε µια ανάσα. Έζησα τουλάχιστον τα 50 από αυτά τα 70 χρόνια µου µπροστά στα µάτια όλων, µαζί µε εκατοµµύρια ανθρώπους που µοιράστηκαν την ιστορία µου. Με έκανε χαρούµενο που είδα ξανά ότι µπορούσα να αγγίξω τις ζωές ανθρώπων που δεν είχα γνωρίσει ποτέ. Η ζωή κι ο χρόνος µειώνονται. Οι αναµνήσεις µένουν. Αυτό το ντοκιµαντέρ πήρε τη θέση του στη δική µου ιστορία ως µια από τις καλύτερες αναµνήσεις της ζωής µου. Ίσως αν υπήρχαν 14 κεφάλαια αντί για 4, ακόµα θα ήταν ελλιπή, αλλά άφησαν υπέροχες αναµνήσεις στα παιδιά, στα εγγόνια µου και σε όλους όσοι ενδιαφέρονται για την ιστορία µου.
Ποιο είναι το πιο όµορφο µέρος που έχουν δει τα µάτια σας στη Γη και γιατί;
O άνθρωπος συχνά επιστρέφει στην παιδική του ηλικία για τις πιο αγνές του αναµνήσεις. Το πιο όµορφο µέρος που έχω δει στη ζωή µου ήταν το πρώτο γήπεδο όπου έπαιξα ποδόσφαιρο στην Άδανα. Ήµασταν εκεί όλη µέρα µε τους παιδικούς µου φίλους. Μετρούσα τα λεπτά µέχρι να επιστρέψω από το σχολείο και να παίξω ποδόσφαιρο σε αυτό το γήπεδο. Ένα πολύ ιδιαίτερο µέρος για µένα.
Τι κάνετε στον ελεύθερό σας χρόνο πέρα από το ποδόσφαιρο; Πώς φορτίζετε δηµιουργικά τις µπαταρίες σας;
Το ποδόσφαιρο είναι στη ζωή µου για πάνω από 50 χρόνια. Σχεδόν τα τελευταία 40 τα έχω περάσει ως προπονητής. Πιστέψτε µε, πέρασα κάθε στιγµή που είχα εκτός ποδοσφαίρου µε την οικογένειά µου. ∆εν έχω αφήσει ποτέ την οικογένειά µου και τους αγαπηµένους µου. Είµαι όµως πολύ καλός οπαδός του ποδοσφαίρου. Αφού έχω δουλέψει όλη µέρα στην προπόνηση και στον σύλλογο, αν ξέρω ότι υπάρχει ένας καλός ποδοσφαιρικός αγώνας όταν επιστρέψω σπίτι, θα είµαι ο πιο ευτυχισµένος άνθρωπος στον κόσµο. Με τα χρόνια, η οικογένειά µου έχει προσαρµοστεί σε αυτό το χαρακτηριστικό µου. Είµαστε µια οικογένεια που κάνει τα πάντα µαζί και παίρνω όλη µου τη δύναµη από αυτούς.
Μπορείτε να µας περιγράψετε τον Παναθηναϊκό µε τρεις λέξεις;
Αθήνα, Τριφύλλι, Λεωφόρος.
Σαν λαοί έχουµε πολλά κοινά που µας ενώνουν και άλλες τόσες διαφορές που µας χωρίζουν. Αν έπρεπε να κοουτσάρετε µια µικτή οµάδα, ποια στοιχεία των δύο λαών θα συνδυάζατε;
Συµφωνώ απόλυτα µε το πρώτο σκέλος της ερώτησής σας. Πιστεύω ότι υπάρχουν πολλά σηµεία που µας ενώνουν. Ωστόσο, νοµίζω ότι συµπληρώνουµε ο ένας τον άλλον µε τις διαφορές µας. Αν προπονούσα µια µικτή οµάδα όµως, ποια χαρακτηριστικά θα συνδύαζα; Νοµίζω ότι το πάθος είναι κοινό, αλλά ειδικά το κοµµάτι «ποτέ µην τα παρατάς, µέχρι το τέλος», το οποίο έχει ταυτιστεί µε τους αθλητές και τις αθλητικές οµάδες της Τουρκίας από το Euro 2008, προέρχεται από την Τουρκία. Από την Ελλάδα θα έπαιρνα τον τρόπο να σκέφτεσαι και να ενεργείς πιο ήρεµα, να µη βιάζεσαι. Ωστόσο, όπως είπα, µπορώ να πω ότι πολλά χαρακτηριστικά είναι κοινά στον αθλητισµό.
Τι σας έχει κάνει εντύπωση µέχρι στιγµής στο ελληνικό ποδόσφαιρο;
Λόγω του συστήµατος πλέι οφ, στο ελληνικό πρωτάθληµα παίζονται πολλά ντέρµπι. Υπάρχει µια κόντρα ανάµεσα στον Παναθηναϊκό και τον Ολυµπιακό για την οποία κάθε ποδοσφαιρόφιλος στον κόσµο έχει άποψη. ∆ίνουµε επίσης ανταγωνιστικούς, συγκινησιακούς αγώνες µε ΑΕΚ, ΠΑΟΚ και Άρη. Γι’ αυτό κάθε νέα εβδοµάδα µάς προετοιµάζει για διαφορετικά αποτελέσµατα. Όπως δεν χάνεις το πρωτάθληµα στο τέλος ενός αγώνα κατά τη διάρκεια της σεζόν, όταν κερδίζεις ένα µεγάλο ντέρµπι πρέπει να κερδίσεις τον επόµενο αγώνα για να του δώσεις νόηµα. Βλέπουµε κάθε µατς σαν έναν ξεχωριστό τελικό και συνεχίζουµε τον δρόµο µας σκεπτόµενοι έναν προς έναν αγώνα.
Τι σας έχει κάνει εντύπωση στην Αθήνα;
Ειλικρινά, δεν ένιωσα ποτέ σαν να βρίσκοµαι σε ξένη πόλη από την πρώτη µέρα. Όλοι, τόσο στον Παναθηναϊκό όσο και στην Αθήνα, έκαναν εµένα και την οµάδα µου να νιώθουµε πολύ καλά εδώ. Ήξερα ότι ήµασταν κοντά ο ένας στον άλλο τόσο συναισθηµατικά όσο και πολιτιστικά, αλλά το να το βιώνω αυτό προσωπικά µε επηρέασε. Τον χρόνο µας στην πόλη τον περνάµε κυρίως στο προπονητικό κέντρο, αλλά απολαµβάνουµε κάθε στιγµή στην Αθήνα και στον Παναθηναϊκό.
Τι σας έχει κάνει εντύπωση στους φιλάθλους του Παναθηναϊκού;
Έχουµε παθιασµένους οπαδούς και ξέρω τι τους λείπει. Όλες οι επιτυχίες που έχω πετύχει στη διάρκεια της καριέρας µου προέρχονται από την οικογένεια. Ο Παναθηναϊκός είναι επίσης µεγάλη οικογένεια, έχω απόλυτη πίστη ότι θα το πετύχουµε. Οι οπαδοί µας να µας πιστέψουν και να µας στηρίξουν. Οι πολυπόθητες και άξιες επιτυχίες µπορούν να έρθουν µόνο αν είµαστε µαζί.
Θα βλέπατε ποτέ έναν αγώνα από τη Θύρα 13;
Φυσικά, γιατί όχι; Το ποδόσφαιρο είναι όµορφο µε τους φιλάθλους και το πάθος που µας κάνουν να νιώθουµε. Όµως η θέση µου είναι στον πάγκο, ελπίζω να µη χρειαστεί να δω αγώνα πουθενά αλλού εκτός από τον πάγκο.
Το παρατσούκλι που σας ακολουθεί είναι Imparator. Πώς αισθάνεστε γι’ αυτό;
Είναι ένα παρατσούκλι που κερδίζεται στα 50 χρόνια. Είναι µια ευλογία που µου δίνεται στην Τουρκία, ειδικά από τους οπαδούς της Γαλατασαράι. Μια ανταµοιβή για τη σκληρή δουλειά, τις διάφορες θυσίες, και νοµίζω, πάνω απ’ όλα, το να τους κάνεις να νιώθουν ότι έδωσες τα πάντα για να τους κάνεις ευτυχισµένους. ∆εν µπορώ παρά να είµαι χαρούµενος και περήφανος γι’ αυτό.
Ξεκινήσατε την επαγγελµατική σας σταδιοδροµία το 1969, µε την Αντάνα Ντεµίρσπορ. Πόσο έχει αλλάξει τις τελευταίες πέντε δεκαετίες το ποδόσφαιρο; Τι νοσταλγείτε και ποιες αλλαγές σας κάνουν χαρούµενο;
Εγώ είµαι από την ακαδηµία της Αντάνα Ντεµίρσπορ. Ανέλαβα σηµαντικές αρµοδιότητες σε πολύ µικρή ηλικία, διορίστηκα αρχηγός σε ηλικία 18-19 ετών. Στην πραγµατικότητα ήµουν τόσο ενθουσιασµένος στον πρώτο µου αγώνα ως αρχηγός που, αφού έτρεξα µπροστά, ήµουν αρκετά µακριά από τους συµπαίκτες µου όταν έφτασα στη µεσαία γραµµή. Ήταν τέτοια η ευτυχία
Το ποδόσφαιρο τώρα είναι ένα πιο γρήγορο παιχνίδι. Οι κανόνες του ανανεώνονται µέρα µε τη µέρα και είµαι ενθουσιασµένος γι’ αυτό. Για να δώσω ένα παράδειγµα, στο παρελθόν οι τεχνικές οµάδες αποτελούνταν από πολύ πιο περιορισµένο αριθµό ατόµων. Τώρα δουλεύω µε πολύ µεγαλύτερες οµάδες. Μπορώ να συµβουλευτώ ειδικούς σε κάθε τµήµα και να πάρω ιδέες. Το ποδόσφαιρο έχει αλλάξει πολύ τα τελευταία 50 χρόνια. Ωστόσο, δεν έχει αλλάξει µόνο το ποδόσφαιρο, είναι η ζωή µας. Κάθε περίοδος έχει τις δικές της οµορφιές, πρέπει να προσαρµοστούµε σε αυτήν και να την απολαµβάνουµε.
Ποιο ήταν το µεγαλύτερο εµπόδιο στην προπονητική σας καριέρα και πώς το ξεπεράσατε;
Αφού σταµάτησα το ποδόσφαιρο, δεν άργησα να περάσω στην προπονητική καριέρα. Σήµερα, αισθάνοµαι χαρούµενος όταν βλέπω συναδέλφους µου στα 40, ακόµη και στα 30, σε αντίπαλες οµάδες. Ωστόσο, αυτή δεν ήταν µια συνηθισµένη κατάσταση στη δεκαετία του 1980. Ήµουν 33 ετών όταν άρχισα να δουλεύω ως προπονητής στο Ankaragücü. Ειλικρινά, το προφίλ του προπονητή εκείνη την περίοδο ήταν διαφορετικό...
Υπήρχαν παίκτες µεγαλύτεροι από εµένα σε εκείνη την οµάδα. Όταν σκεφτείς τα 30 χρόνια, µπορώ εύκολα να πω ότι αυτή δεν είναι µια κατάσταση που συναντούσαµε µέχρι πολύ πρόσφατα. Και φυσικά, σε µια τέτοια κατάσταση, δεν υπάρχουν περιθώρια. Βρίσκεσαι σε µια χώρα που η αθλητική υποµονή δεν είναι στο ανώτερο όριο – πρέπει να κερδίζεις ή να ανανεώνεσαι συνεχώς. Φυσικά, ποτέ δεν ήταν εύκολο.
Όταν έγινα προπονητής της Τουρκικής Εθνικής Ελπίδων το 1990 και προπονητής της Εθνικής Οµάδας το 1993 –µια περιπέτεια που έφτασε µέχρι το Euro 1996–, κερδίσαµε το πρωτάθληµα των Μεσογειακών Ολυµπιακών Αγώνων. Εκείνη την περίοδο, παρ’ όλο που ήταν δύσκολο να µείνουµε στην υπηρεσία της Τουρκικής Ποδοσφαιρικής Οµοσπονδίας για έξι µήνες, κάναµε σηµαντική δουλειά σε έξι χρόνια.
Η Τουρκία ήταν µια ποδοσφαιρική χώρα που συµµετείχε στα προκριµατικά από το 5ο pot. Ακριβώς όπως η Γαλατασαράι ήταν πίσω από άλλους αντιπάλους της στην ήπειρο σε επίπεδο οικονοµίας, επιτελείου και ξένων παικτών στον δρόµο της για το Ευρωπαϊκό Κύπελλο. Το ποδόσφαιρο της χώρας ήταν επίσης στο παρασκήνιο. Γι’ αυτόν τον λόγο, έπρεπε να γίνει µια επανάσταση στο ποδόσφαιρο και στη σκέψη όλης της χώρας. Έπρεπε να πάρουµε την αλήθεια από το παρελθόν, αλλά να πούµε νέα πράγµατα.
Εάν ο 16χρονος εαυτός σας µπορούσε να σας δει τώρα, τι θα σκεφτόταν; Και τι σκέφτεστε εσείς για εκείνον;
Αν µε έβλεπε σήµερα ο 16χρονος εαυτός µου, το πρώτο πράγµα που θα αναρωτιόταν είναι τι είδους οικογένεια έχτισα. Έχω µια µοναδική οικογένεια που την κοιτάω µε περηφάνια και η ύπαρξή της µε κάνει πάντα χαρούµενο και µου δίνει δύναµη. Αυτή είναι η µεγαλύτερη επιτυχία στη ζωή µου. Οι επιτυχίες και τα τρόπαια έρχονται πολύ αργότερα.
Αν κοιτούσα τον 16χρονο εαυτό µου θα του έλεγα: «χτίσε µια ευτυχισµένη οικογένεια που θα τη φροντίζεις µε περηφάνια. Θα σε κάνει πάντα δυνατό, θα ξεπερνάτε κάθε δυσκολία µαζί». Είµαι τόσο τυχερός που έχω αυτήν την ευλογία.
Πώς καταφέρατε να µεταφέρετε µε συνέπεια το µήνυµά σας σε τόσους πολλούς ανθρώπους από τόσα πολλά και διαφορετικά υπόβαθρα;
Στην αρχή της συζήτησής µας µιλήσαµε για την ενωτική δύναµη του ποδοσφαίρου. Το ποδόσφαιρο έχει µόνο µία γλώσσα. ∆εν έχει σηµασία σε ποια θρησκεία ανήκεις, ποια γλώσσα µιλάς, από ποια φυλή προέρχεσαι. Πέρα από αυτό, πάντα δηµιουργώ µια ειλικρινή και τίµια σχέση µε τους ποδοσφαιριστές µου. Μπορούµε να µιλήσουµε για οτιδήποτε ένας προς έναν. Είµαστε ανοιχτοί. Όταν µεταγράφεις έναν ποδοσφαιριστή, δεν τον παίρνεις µόνο στην οµάδα σου αλλά και στη ζωή σου.
Γιατί τις περισσότερες φορές βλέπουµε ο ένας τον άλλον πιο πολύ από την οικογένεια και τους φίλους µας. Ο παίκτης γίνεται µέρος της οικογένειας και µαζί αγωνιζόµαστε ανιδιοτελώς για τον ίδιο στόχο. Έχω δουλέψει µε πολλούς ποδοσφαιριστές σε όλη την καριέρα µου ως προπονητής. ∆εν είναι εύκολο να κρατάς 25-26 παίκτες χαρούµενους ταυτόχρονα. Γιατί ξεκινάµε να παίζουµε αυτό το παιχνίδι µε 11 κάθε εβδοµάδα. Ωστόσο, εάν είσαι τίµιος, ειλικρινής και δίκαιος µε τον κάθε παίκτη (οι ποδοσφαιριστές είναι έξυπνοι άνθρωποι) το µήνυµα θα µεταφερθεί µε συνέπεια.
Ποια ήττα δεν θα ξεχάσετε ποτέ και γιατί;
Σε όλη µου την καριέρα ως προπονητής έχω δουλέψει για να δηµιουργήσω οµάδες που χειροκροτούνται ακόµα κι όταν χάνουν. Είναι σηµαντικό οι φίλαθλοι να γνωρίζουν ότι κάνουµε πάντα το καλύτερο δυνατό στο γήπεδο. Φυσικά είναι πιο εύκολο να πάρεις έπαινο όταν κερδίζεις. Αλλά και όταν χάνεις πρέπει να τα δίνεις όλα. Μόλις το πετύχεις και δηµιουργήσεις αυτήν τη σχέση ειλικρίνειας µε τους οπαδούς, όλα γίνονται πιο εύκολα. ∆εν θυµώνω µε τις ήττες. Νιώθω πολύ λυπηµένος και κυρίως κατηγορώ τον εαυτό µου. Όταν βλέπω ότι δεν δόθηκε ο απαραίτητος αγώνας, αυτή την ήττα δεν ξεχνώ.
Ποιο είναι το πιο σηµαντικό µάθηµα που πήρατε στη ζωή σας;
Μια παρόµοια απάντηση δίνεται γενικά σε τέτοιες ερωτήσεις: «Μην εµπιστεύεσαι τους ανθρώπους». Προσωπικά, δεν το πιστεύω. Θεωρώ απαραίτητο να συνεχίσεις να είσαι καλός άνθρωπος, µε πείσµα. Φυσικά παίρνω µαθήµατα από κάθε ήττα και απογοήτευση στη ζωή. Μετά από τόσα χρόνια όλοι έχουν «απολογισµό». Αλλά θα συνεχίσω να βασίζω τις σχέσεις µου στην εµπιστοσύνη µέχρι το τέλος της ζωής µου.
Την τελευταία τους προπόνηση πραγματοποίησαν απόψε οι ποδοσφαιριστές του Παναθηναϊκού στο «Γ. Καλαφάτης» στο Κορωπί, αφού πλέον ξεκινάει η τετραήμερη άδεια που τους είχε ανακοινώσει ο Φατίχ Τερίμ για τις ημέρες του Πάσχα.
Οι «πράσινοι» ξεκίνησαν με προθέρμανση, συνέχισαν με rondo και ολοκλήρωσαν με παιχνίδι στο μισό γήπεδο. Στο πρόγραμμα επανεντάχθηκε ο Φίλιπ Τζούριτσιτς. Αντίθετα, θεραπεία ακολούθησε ο Φίλιπ Μλαντένοβιτς και αποφόρτιση οι Φώτης Ιωαννίδης, και Άνταμ Τσέριν, ατομικό οι Μπερνάρντ και Χουάνκαρ και το δικό τους πρόγραμμα οι Χόρντουρ Μάγκνουσον και Έρικ Πάλμερ – Μπράουν.
Η επόμενη προπόνηση έχει προγραμματιστεί για την προσεχή Τρίτη το απόγευμα.
Ακόμα ένα δημοσίευμα έρχεται από την Πορτογαλία και την «A Bola» αναφορικά με το ενδιαφέρον της Σπόρτινγκ Λισσαβώνας για τον Φώτη Ιωαννίδη, καθώς ο επιθετικός του Παναθηναϊκού συνεχίζει να είναι το κεντρικό πρόσωπο του αθλητικού Τύπου στην Ιβηρική χώρα.
Σύμφωνα με το νέο ρεπορτάζ, τα «λιοντάρια» εντείνουν την πίεσή τους για την απόκτηση του και πρόκειται να καταθέσουν πρόταση για την απόκτησή του που θα φτάνει τα 20 εκατ. ευρώ. Επιπλέον το δημοσίευμα σημειώνει πως η Σπόρτινγκ μπορεί να προσφέρει στον Ιωαννίδη πενταετές συμβόλαιο συνεργασίας.
Θυμίζουμε πως σε πρόσφατη συνέντευξή του ο Γιάννης Αλαφούζος γνωστοποίησε πως υπάρχει μεγάλη πρόταση για τον 24χρονο επιθετικό, ωστόσο ο Παναθηναϊκός δεν είναι διατεθειμένος να τον παραχωρήσει.
Τέλος στην ποδοσφαιρική του καριέρα έβαλε ο Ουσμάν Κουλιμπαλί, ο οποίος σε ηλικία 34 ετών αποφάσισε να... κρεμάσει τα παπούτσια του.
Ο παλαίμαχος πλέον δεξιός μπακ, φόρεσε τη φανέλα του Παναθηναϊκού από το 2016 έως το 2019, με τον οποίο και μέτρησε 66 συμμετοχές και 4 ασίστ. Από κει και μετά, τα τελευταία χρόνια αγωνίστηκε στο Κατάρ με τις Αλ Γουάκρα και Αλ Σαχανίγια.
Ο Ουσμάν Κουλιμπαλί ανακοίνωσε το τέλος της καριέρας του μέσω ανάρτησης στα social media αναφέροντας:
«Γεια σε όλους. Μετά από 16 χρόνια επαγγελματικής καριέρας, με βαριά καρδιά ανακοινώνω το τέλος. Τα νέα είναι δυσάρεστα αλλά είναι μια επιλογή που έχω σκεφτεί.
Πρώτα απ' όλα θα ήθελα να ευχαριστήσω τη γυναίκα που ήταν πάντα εκεί.
Το μεγάλο αδερφό μου που με έγραψε σε ομάδα στα 13 μου και πάντα πίστευε σε μένα.
Επίσης ο αδερφός μου από άλλη μητέρα, με ενθάρρυνε στις πιο δύσκολες στιγμές.
Ευχαριστώ όλη την οικογένεια και τους πραγματικούς μου φίλους για την υποστήριξή τους σ' όλη τη διάρκεια της καριέρας μου.
Χωρίς εσάς δεν νομίζω ότι θα τα είχα καταφέρει! Ευχαριστώ όλους τους συλλόγους στους οποίους έπαιξα. Ευχαριστώ όλους τους συναδέλφους που είχα, τους προπονητές και όλους εκείνους που μπόρεσα να μοιραστώ ένα μέρος του ταξιδιού μου!
Ευχαριστώ τους φαν μου, τους υποστηρικτές και τους ακόλουθους μου. Τα λέμε σύντομα με περισσότερες περιπέτειες!».
Μεγάλη συνέντευξη στην Athens Voice στην οποία μιλάει για πολλά από τα θέματα που αφορούν τον Παναθηναϊκό, από την ημέρα που ανέλαβε το «τριφύλλι» έως και σήμερα, έδωσε ο Γιάννης Αλαφούζος.
Ο μεγαλομέτοχος του «τριφυλλιού» υποδέχτηκε στο γραφείο του τον δημοσιογράφο, Μάκη Προβατά και ανάμεσα από άλλα ανέφερε πως έγινε τυχαία πρόεδρος του Παναθηναϊκού, πριν αναφερθεί για τις σχέσεις τους με τα πολττικά κόμματα. Ο Γιάννης Αλαφούζος ρωτήθηκε και απάντησε για την απόλυση του Ιβάν Γιοβάνοβιτς, ανέφερε πως πριν επιλεχθεί ο Φατίχ Τερίμ συζήτησε με τον Πάουλο Σόουζα, ενώ υπογράμμισε πως έχει βάλει με την καρδιά του περίπου 130 εκατομμύρια στην ομάδα. Παράλληλα αναφέρθηκε στο Φώτη Ιωαννίδη, τον οποίο δεν πουλάει αλλά και στο αν μιλάει με τον Βαγγέλη Μαρινάκη.
– Είμαστε στο γραφείο του κυρίου Γιάννη Αλαφούζου και θέλω να πω για αρχή ότι για μένα είναι παράξενο το συναίσθημα μετά από τόσες δεκαετίες που είμαι Παναθηναϊκός, να παίρνω συνέντευξη από τον πρόεδρο της ομάδας μου...
Να σας πω ότι πρόεδρος έγινα τυχαία.
– Τυχαία, γιατί; Τίποτα δεν είναι τυχαίο.
Θα σας πω. Μετά την πολυμετοχικότητα, άρχισα να ασχολούμαι με τον Παναθηναϊκό γιατί βασικά δεν υπήρχε κανείς να ασχοληθεί με τον Παναθηναϊκό. Εγώ, από νέος, είχα την ιδέα ότι οι ομάδες πρέπει να ανήκουν στους οπαδούς τους, και φτιάξαμε την Παναθηναϊκή Συμμαχία. Είχα κάνει μια έρευνα με τον Γιάννη Μαυρή και διαπιστώσαμε ότι έχουμε λίγο λιγότερους από δύο εκατομμύρια οπαδούς εκ των οποίων οι 100.000 «μπετόν αρμέ», που είχανε πει ότι θα δίναμε κατά μέσο όρο 500 ευρώ τον χρόνο για την ομάδα – για εισιτήρια, φανέλες, όλα. Αυτά τα 50 εκατομμύρια ήταν μυθικό νούμερο για το ελληνικό ποδόσφαιρο. Είπα ότι και τα μισά να είναι, πάλι πρόκειται για πολύ σημαντικό ποσό. Κάναμε την Παναθηναϊκή Συμμαχία. Όμως είχαν αρχίσει τα οικονομικά προβλήματα, είχε διαφθαρεί και η νοοτροπία του κόσμου, κι έτσι είχαμε μόνο 6-7 χιλιάδες μέλη. Ήμουν πρόεδρος της Παναθηναϊκής Συμμαχίας, δεν ήθελα να γίνω πρόεδρος της ομάδας, τον ρόλο αυτό είχε ο Δημήτρης Γόντικας. Όμως επειδή υπήρχαν πολλά χρέη, φοβήθηκαν όλοι και τα παρατήσανε. Δεν υπήρχε άλλος παρά μόνον εγώ. Εκείνη την στιγμή έπρεπε να αποφασίσω αν θα άφηνα την ομάδα να χρεοκοπήσει, όπως μου είχε εισηγηθεί και ο μακαρίτης ο Βγενόπουλος, όπως έκανε η ΑΕΚ δηλαδή, ή αν θα προσπαθούσαμε, να την σώσουμε. Παρ' όλο που δεν είχα τις δυνατότητες να χρηματοδοτήσω μια ομάδα σαν τον Παναθηναϊκό με τεράστια χρέη και το ακριβό roster που είχε, είπα να προσπαθήσουμε να τον σώσουμε. Και θα τον σώζαμε, γιατί πήγαμε καλά με τον Αναστασίου. Είχαμε βάλει στο πενταετές σχέδιο ότι θα κερδίζαμε πρωτάθλημα και θα βγαίναμε στο Champions League, αλλά ο Ολυμπιακός ήταν τόσο αδηφάγος που δεν μας έδωσε τα δυνατότητα να πάμε. Ήθελε να μας καταστρέψει και ήθελε να το δείχνει ότι μας καταστρέφει.
– Όλοι βρισκόμαστε κάποια στιγμή σε ένα μεγάλο σταυροδρόμι αποφάσεων. Ήταν μοναχική στιγμή αυτή της απόφασης; Το συζητούσατε με κάποιον;
Ως φαντάζεστε, οι φίλοι μου έλεγαν «μακριά, μην ασχοληθείς», γιατί είναι δύσκολο εγχείρημα ούτως ή άλλως. Όμως, εκτός από την οικονομική αιμορραγία, το πρόβλημα είναι και ψυχικό και ηθικό. Από τότε που ασχολούμαι με τον Παναθηναϊκό δεν έχω διακοπές, δεν έχω καλοκαίρι, η προσωπική μου ζωή είναι περιορισμένη, διότι ο Παναθηναϊκός είναι 24ωρη απασχόληση. Με τον Παναθηναϊκό έχω φάει τόσο πολύ ξύλο εξαιτίας και των δικών μας λαθών, εκτός από τους εξωτερικούς παράγοντες, που πρέπει να κερδίσουμε 5-6 φορές στη σειρά για να αρχίσω να χαίρομαι. Έχω πολύ βαθιά λύπη μέσα μου με αυτά που έχουν συμβεί. Ανέλαβα μόνος μου την ευθύνη, χωρίς να έχω βοήθεια σχεδόν από κανέναν. Μόνη εξαίρεση ο επιχειρηματίας κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος ο οποίος έκτοτε ενισχύει οικονομικά τον Παναθηναϊκό.
-Ένας άνθρωπος με τις δικές σας σπουδές και με τον δικό σας χαρακτήρα πώς γίνεται κάποιες στιγμές να «περνάει απέναντι» και να μετατρέπεται σε φανατικό οπαδό; Μπορείτε να τα ξεχωρίσετε μέσα σας; Είναι λίγο σαν body double...
Στην αρχή τρελαινόμουν, έκανα δηλώσεις, χτυπιόμουν, και κανείς δεν ασχολιόταν. Βέβαια κάναμε αποκαλύψεις, ξεκινήσαμε έναν τεράστιο πόλεμο κατά της διαφθοράς στο ελληνικό ποδόσφαιρο και, αν θέλετε, σε μεγάλο βαθμό οι ξένοι διαιτητές ήταν δικές μας κατακτήσεις και επιτυχίες, που έχουν βοηθήσει αναμφίβολα το ελληνικό ποδόσφαιρο. Επίσης έχουμε δημοσιοποιήσει και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό αυτά που συμβαίνουν στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Και νομίζω ότι έχουν αντιληφθεί και οι ίδιοι οι διαιτητές ότι το να είναι πιο σοβαροί ευνοεί και αυτούς και το ποδόσφαιρο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν οι προτιμήσεις τους, αν και κάποιοι εκ των διαιτητών είναι εξαιρετικοί. Δεν αποκλείεται εμείς, που είμαστε μια μεγάλη ομάδα, να μπορέσουμε να αλλάξουμε τα ήθος του ελληνικού ποδοσφαίρου. Δυστυχώς έχουμε να αντιμετωπίσουμε και μια πολιτική κατάπτωση όπου δεν σέβεται κανείς τίποτα, κανείς δεν τιμωρείται για ό,τι κάνει. Εκτός αν είναι νομοταγής, τότε τιμωρείται.
- Πιστεύετε ότι για την κατάσταση του ποδοσφαίρου έχει ευθύνη η πολιτεία και όχι οι ιδιοκτήτες;
Τεράστια. Και είμαι πολύ θυμωμένος με αυτά που κάνουν με τα γήπεδα, διότι η πολιτεία εκεί που υπάρχει βία έπρεπε να επιβάλλει την τάξη και να προστατεύει τους πολίτες. Ο έλεγχος της γηπεδικής βίας, που πολλές φορές χρειάζεται άσκηση βίας, είναι εκχωρημένος στην Αστυνομία. Εμείς οι ιδιώτες τι να κάνουμε; Πέρα από το ότι δεν ξέρουμε και δεν μπορούμε, είναι και παράνομο να πας να κάνεις σωματικό έλεγχο, να ασκήσεις βία σε κάποιον κλπ. Είναι λίγοι οι οπαδοί, πιστεύω, σε όλες τις ομάδες οι οποίοι παρασύρουν μέρος των οργανωμένων οπαδών. Πολλοί από αυτούς που παρασύρονται είναι παιδιά χωρίς ελπίδα. Δεν έχουν δουλειά, η οικογένειά τους δεν τους υποστηρίζει, δεν έχουν χρήματα, η χώρα έχει πάει κατά διαόλου, ποιο είναι το όραμα για ένα παιδί; Να κάνει τι; Γι' αυτό είναι πολιτικό το θέμα.
– Το αντιλαμβάνομαι, αλλά δεν νομίζω ότι όλα τα παιδιά που αισθάνονται ότι δεν έχουν ελπίδα το ρίχνουν στην οπαδική βία.
Όχι βέβαια. Εγώ στην αρχή είχα καλή σχέση με τους οπαδούς της 13, είχα πάει στα γραφεία τους, είχα συγκινηθεί από τον τρόπο που φιλοξενούσαν φτωχά παιδιά από την επαρχία, είχα δώσει συνεντεύξεις στο ραδιόφωνό τους. Πολλά από αυτά τα παιδιά στη Θύρα 13 είναι αληθινά παθιασμένα με το Τριφύλλι και αγαπούν με πάθος τον Παναθηναϊκό.
– Η σχέση σας με τα πολιτικά κόμματα ποια είναι από τότε που αναλάβατε τον Παναθηναϊκό;
Ο ΣΥΡΙΖΑ, στην αρχή τουλάχιστον, μας είχε βάλει στο μάτι επειδή είχαμε διαφορετική πολιτική άποψη, η οποία ήταν πολύ απλή και ξεκινούσε από το ότι η Ελλάδα έπρεπε να μείνει στην Ευρώπη. Γι' αυτό είχαμε τη μεγάλη αντίθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ. Έχω ψηφίσει και Συνασπισμό όταν ήταν κόμμα αρχών, με τον Νίκο Κωνσταντόπουλο. Μια φορά νεότερος ψήφισα Κ.Κ.Ε. από αντίδραση. Έτυχε να συναντήσω την κυρία Παπαρήγα στο Λιτόχωρο και της λέω «είμαι ψηφοφόρος σας» – έμεινε στήλη άλατος, Θα σκεφτόταν «τι λάθος έχω κάνει για να με ψηφίζει ο Αλαφούζος;» Αυτό είναι κάτι χαριτωμένο. Η γενική μου στάση ήταν πάντοτε η ανάγκη της χώρας να έχει μια σταθερή κυβέρνηση. Δυστυχώς, όμως, έχουμε θέματα που χειροτερεύουν. Ήμουν πολύ πιο αισιόδοξος, όπως κάθε φορά, αλλά πάντα απογοητεύομαι. Έχω αποφασίσει ότι δεν θα προλάβω στη ζωή μου να δω μια Ελλάδα καλύτερη.
– Δεν νιώθετε ότι τώρα έχουμε μια καλής ποιότητας δημοκρατία και μια καλή μαγιά νέων Ελλήνων;
Έχουμε, αλλά έχουμε γίνει κυνικοί. Ο νόμος δεν εφαρμόζεται, η εφαρμογή των νόμων όμως είναι το θεμέλιο της δημοκρατίας. Αν δεν εφαρμόζονται οι νόμοι οδεύουμε στη ζούγκλα. Επειδή στην Ελλάδα δεν εφαρμόζονται οι νόμοι είμαι απαισιόδοξος.
– Δηλαδή θεωρείτε ότι το μεγάλο πρόβλημα της Ελλάδας είναι το ποδόσφαιρο;
Η Παιδεία είναι προβληματική, μαζί και τα σχολεία. Τα χρήματα που παίρνουν οι δάσκαλοι είναι τραγικά. Η Υγεία είναι κακή. Ο πληθυσμός γερνάει. Έχουμε τεράστιο πρόβλημα υπογεννητικότητας. Πείτε μου πια κυβέρνηση έχει φροντίσει να ασχοληθεί σε βάθος με το θέμα των μεταναστών ώστε, με διαδικασίες ενσωμάτωσης, να επιλέξει εκείνους που διαθέτουν κουλτούρα κοντινή στη δική μας κι έτσι να ενισχύσουμε δημογραφικά την Ελλάδα;
- Για να γίνουν όλα αυτά, όμως, πρέπει η κυβέρνηση να έρθει αντιμέτωπη ευθέως με την ημιμάθεια της πλειοψηφίας του κόσμου. Πρέπει να αποφασίσει ότι θα κάνει τη ρωγμή κι ας υπάρξει πιθανότητα για εκλογική ήττα.
Ξέρετε κάτι; Μερικές φορές οι ηγέτες οφείλουν να είναι ναι γενναίοι και να κάνουν τη ρωγμή.
- Έχει ενδιαφέρον, τόση ώρα η κουβέντα μας είναι εκτός Παναθηναϊκού, αλλά ταυτόχρονα δεν είναι και τόσο, αφού στην πραγματικότητα συζητάμε για τη φιλοσοφία σας γύρω από τα πράγματα. Παρ όλα αυτά ο οπαδός λέει «θέλω να κερδίζω».
Κι εγώ θέλω να κερδίζω, αλλά όχι θυσιάζοντας αξίας και αρχές δικές μου και της ομάδας μας, του Παναθηναϊκού. Ελπίζω ότι σε αυτό το κομμάτι θα βελτιωθεί η Ελλάδα, θα αλλάξει το ποδόσφαιρο - που αλλάζει αλλά μέχρι τώρα δεν έχει αλλάξει αρκετά.
- Πάντως, αν καταλαβαίνω καλά, δεν είστε διατεθειμένος να κάνετε «οτιδήποτε» για να κερδίζει ο Παναθηναϊκός.
Για όλα πρέπει να έχεις κάποια χαρακτηριστικά και κάποιες ικανότητες.
- Τις «ικανότητες» που χρειάζονται δεν θέλετε έτσι κι αλλιώς να τις έχετε;
Όχι. Έχω μεγαλώσει πολύ για να αλλάξω. Όταν ξεκίνησα και έβλεπα αυτό το τραγικό αδιέξοδο με τον αδυσώπητο Ολυμπιακό - δεν ξέρω αν κανείς θυμάται πώς φέρονταν απέναντι σε εμάς- είχα αρκετές φορές μπει στον πειρασμό να σκεφτώ αν έπρεπε να ασκήσουμε τις ίδιες μεθόδους που μετέρχονται, αλλά τελικά δεν ενέδωσα. Προκλήθηκα σε σημείο που πολλές φορές σκέφτηκα ότι έπρεπε να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση με τον τρόπο που την αντιμετωπίζουν και οι άλλοι.
Τρομάξατε λίγο με τον εαυτό σας; Με την έννοια ότι για το ποδόσφαιρο έχετε φτάσει να σκέφτεστε τέτοια πράγματα.
Όχι. Δεν το έκανα, οπότε δεν τρόμαξα.
– Ο Καμύ λέει «να είσαι ενάρετος από ένα καπρίτσιο».
Ναι. Γιατί, νομίζω, όλοι οι άνθρωποι αντιμετωπίζουμε ηθικά διλήμματα στην προσωπική μας ζωή, στα πάντα. Άλλοι ενδίδουν ή οι συνθήκες τους κάνουν να ενδώσουν, και άλλοι δεν ενδίδουν. Όμως αντικειμενική οπτική γωνία δεν υπάρχει, πάντα υπάρχουν δύο οπτικές γωνίες σε ένα θέμα.
-Είναι αυτό που λένε οι Γάλλοι «αυτό που είναι αλήθεια από τη μία πλευρά των Πυρηναίων, από την άλλη είναι ψέμα». Όμως τελικά η εμπιστοσύνη εἰ- ναι πολύ σπουδαίο πράγμα για έναν άνθρωπο, δεν μπορεί να είναι μόνιμα μέσα στην καχυποψία.
Εγώ πάντα εμπιστεύομαι τους ανθρώπους, το έχω αποδείξει και στο ποδόσφαιρο. Βέβαια μερικές φορές απογοητεύεσαι ή κάνεις λάθος, από την άλλη μεριά όμως δεν μπορείς να ξεκινάς με καχυποψία. Κάποιοι μπορούν, εγώ όχι. Και στο ποδόσφαιρο, επειδή δεν είχα σχέση με τη διοίκηση ποδοσφαίρου, με προπονητική ή οτιδήποτε, πάντοτε εμπιστεύτηκα ανθρώπους. Τα λάθη που μπορεί να έκανα –και έκανα– ήταν ότι επέλεξα λάθος ανθρώπους - αλλά είναι τόσο δύσκολο το ποδόσφαιρο. Και βλέπετε και στο εξωτερικό, πάει ένας προπονητής σε μία ομάδα και θριαμβεύει, πάει σε μία άλλη και τα κάνει ρόιδο. Για παράδειγμα ο Ρανιέρι, ήρθε εδώ και πατώσαμε στην Εθνική, με τη Λέστερ κέρδισε το πρωτάθλημα Αγγλίας. Επιπλέον αυτών των δυσκολιών, στην Ελλάδα προστίθεται και το θέμα της διαφθοράς που κλαδεύει τις υγιείς προσπάθειες και αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού. Αυτό είναι το καρκίνωμα του ελληνικού ποδοσφαίρου.
– Μια που λέτε για τα πρόσωπα, είμαι σίγουρος ότι οι περισσότεροι θα ήθελαν να ξέρουν γι' αυτές τις ημέρες που ήσασταν σε διαδικασία απομάκρυνσης του Γιοβάνοβιτς για να έρθει ο Τερίμ. Προσωπικά, και δημόσια ήμουν υπέρ της αλλαγής, γιατί αυτό το πράγμα είχε πιάσει ταβάνι και φαινόταν.
Ήταν και κουρασμένο. Δεν ήταν καν στο υψηλότερο επίπεδο που παίξαμε με τον κύριο Γιοβάνοβιτς. Ο ίδιος μου είχε πει μια φορά ότι ένας προπονητής μπορεί να κάθεται σε μια ομάδα μέχρι 3 χρόνια, μετά δεν μπορεί να εμπνεύσει τους παίκτες, δεν μπορεί να τους δώσει τίποτα παραπάνω. Κάθισε λίγο παρά πάνω από 2,5 χρόνια.
Δεν έχετε μιλήσει από τότε;
Δεν έχουμε μιλήσει δυστυχώς. Και εκείνος και εγώ είμαστε σε δύσκολη θέση, αφού εμείς αποφασίσαμε να του ζητήσουμε να παραιτηθεί.
– Πώς επιλέχτηκε ο Τερίμ;
Είχαμε αρχίσει να ψάχνουμε από τον Οκτώβριο για διαθέσιμους προπονητές, γιατί έβλεπα ότι το πράγμα είχε αρχίσει να κακοφορμίζει. Έβλεπα ότι στα δύσκολα παιχνίδια δεν είχαμε την ορμή και το πάθος που θα χρειαζόμασταν για να προσπαθήσουμε να κερδίσουμε. Μετά τη Μακάμπι αποφάσισα ότι πρέπει να γίνει η αλλαγή. Ο μόνος προπονητής που βρήκαμε διαθέσιμος τότε ήταν ο κύριος Σόουζα. Μεγάλος παίκτης, πολύ καλός προπονητής. Τον επισκέφτηκα στη Μαδρίτη αλλά είχε κάποιες απαιτήσεις σχετικά με την απομάκρυνση συγκεκριμένου παίκτη από το roster, κάτι που θεωρήσαμε ότι δεν ήταν σωστό και θα δημιουργούσε προβλήματα στην ομάδα. Δεν προχωρήσαμε, παρ' όλο που τον εκτιμώ.
Είμαι πολύ φίλος με τον Ατζούν, είμαστε πραγματικοί φίλοι. Είναι ένας έντιμος και μπεσαλής άνθρωπος. Έχουν υπάρξει προσωπικά θέματα που του δόθηκε η ευκαιρία να βοηθήσει και βοήθησε. Του έλεγα λοιπόν τον πόνο μου και μου είπε «Γιάννη, έχω έναν φίλο ο οποίος είναι σπουδαίος άνθρωπος και νικητής και ηγέτης. Στον συνιστώ ανεπιφύλακτα». Πήγα ανήμερα τα Χριστούγεννα, 25 Δεκεμβρίου, στο γραφείο του Ατζούν στην Τουρκία και είδα τον κύριο Τερίμ. Μου άρεσε πάρα πολύ σαν χαρακτήρας και η ενέργεια που εξέπεμπε. Δέχτηκε λόγω της μεσολάβησης και του Ατζούν.
– Είναι πιο ακριβός από τον Σόουζα;
Ναι. Μου είπε «θα έρθω για 6 μήνες και θα φύγω αν δεν κερδίσουμε το πρωτάθλημα». Και του είπα «όχι, πρέπει να έρθετε για 1,5 χρόνο στην αρχή και βλέπουμε. Μακάρι να καθίσετε παραπάνω, να μεσουρανήσετε, να πάνε όλα καλά». Εδώ να προσθέσω επίσης ότι ο Ατζούν μας βοήθησε πολύ και στη μεταγραφή του Μπακασέτα. Είναι ισχυρός παράγοντας στην Τουρκία, ξέρει τους πάντες.
– Πόσα χρήματα έχετε βάλει στον Παναθηναϊκό;
Πλέον μπορεί να έχουμε ξεπεράσει τα 130 εκατομμύρια ευρώ. Έχω βάλει το ποσό αυτό από την καρδιά μου για τον Παναθηναϊκό. Και ανέλαβα την ευθύνη αυτή. Είναι τεράστιο προσωπικό κόστος για εμένα, την οικογένειά μου και τις επιχειρήσεις μου.
Καταρχήν τα χρέη του Παναθηναϊκού και το ακριβότερο roster ήταν 60-70 εκατομμύρια, τα οποία πέρασαν χρόνια για να μπορέσουμε να τα ξεπληρώσουμε. Στις επιχειρήσεις περνάς περιόδους κρίσης και τότε, το 2017, ήμασταν σε βαθιά κρίση. Είχα και σοβαρά θέματα με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και δεν είχα τη δυνατότητα να υποστηρίξω την ομάδα. Δήλωσα ότι θέλω να φύγω και ήλπιζα ότι θα βρισκόταν κάποιος άλλος πιο ισχυρός, με περισσότερα μέσα, να αναλάβει τον Παναθηναϊκό. Δυστυχώς δεν βρέθηκε κανείς παρ' ότι προφανώς δεν είχα οικονομικές απαιτήσεις. Μάλιστα ήμουν διατεθειμένος να πάρω και χρέη, το είχα δημοσιοποιήσει αυτό. Μετά αρχίσαμε πάλι αργά αργά να το ξαναχτίζουμε, να τελειώνουμε με τα χρέη, να ρυθμίζουμε, να πληρώνουμε.
- Τώρα είναι μία εύρωστη οικονομικά ομάδα ο Παναθηναϊκός;
Εύρωστη, απλώς έχει ανοίγματα, εννοώ χρειάζεται μεγάλη επιδότηση κάθε χρόνο. Βέβαια φέτος έχουμε κάνει σημαντικές επενδύσεις στο προπονητικό μας κέντρο στο Κορωπί, έχοντας εκσυγχρονίσει το σύνολο των εγκαταστάσεων σε εφάμιλλο επίπεδο των κορυφαίων ευρωπαϊκών συλλόγων. Έχουμε τα μοναδικά δύο τεχνητά γήπεδα στην Ελλάδα, τα οποία έχουν ποιότητα FIFA PRO. Έχουμε και ένα καταφύγιο για σκυλιά, στο οποίο υπάρχουν καμιά εικοσαριά σκυλιά.
- Με αφορμή αυτό που λέτε για τα σκυλιά, έχει ενδιαφέρον και το οικολογικό κομμάτι με το οποίο ασχολείστε εδώ και δεκαετίες. Τότε όποιος ασχολιόταν με αυτό τον θεωρούσαν ημίτρελο...
Ξεκίνησα το '89 με καθαρισμούς και αναδασώσεις. Έχουμε φυτέψει εκατομμύρια δέντρα σε όλη την Ελλάδα. Έχουμε καθαρίσει παραλίες, ποτάμια. Ξέρετε, ανεβαίναμε στα νταμάρια στην πλευρά της Πεντέλης που βλέπει την Αθήνα, τα οποία λειτουργούσαν παράνομα, και κάναμε καταγγελίες. Ήμουν φανατικός με το περιβάλλον τότε, αλλά με τα χρόνια οι γωνίες μου έχουν γίνει πιο στρογγυλές.
– Γιατί το λέτε αυτό; Τώρα που είναι χειρότερα τα πράγματα, έγιναν πιο στρογγυλές οι γωνίες σας;
Είναι αυτό που σας έλεγα, γινόμαστε πιο κυνικοί. Στην Ελλάδα το λες μία, το λες δύο, το λες τρεις... δεν κάνουν τίποτα οι πολιτικοί, οι κυβερνήσεις, και απογοητεύεσαι. Συνεχίζεις και κάνεις αυτό που κάνεις, αλλά δεν το κάνεις με το ίδιο πάθος.
– Η ατομική ευθύνη δεν παίζει ρόλο σε αυτό;
Προφανώς υπάρχει η ατομική ευθύνη. Αλλά δεν έχουμε αρχές που να μας επιβλέπουν για να επιβάλλονται κάποια πράγματα και να εκπαιδεύονται κάποιοι άνθρωποι που δεν τα τηρούν.
- Ποια αρετή θα λέγατε ότι έχει η τωρινή πολιτική ηγεσία της χώρας;
Έχουν γίνει κάποια βήματα και γίνονται κι άλλα με τα πανεπιστήμια. Επίσης γίνονται κάποια πράγματα παρ' ότι σηκώνουν αντιδράσεις, όπως ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών και το μεταναστευτικό. Σε γενικές γραμμές, κάπου εκεί νομίζω.
– Είστε ένας φιλελεύθερος άνθρωπος, εντέλει.
Φιλελεύθερος είμαι, το ξέρω. Αυτή είναι η τοποθέτησή μου, δεν το συζητώ. Ο φιλελευθερισμός είναι μία πραγματική φιλοσοφία ζωής. Πιστεύω ότι ο πραγματικός φιλελευθερισμός είναι το πολιτικό σύστημα που προσαρμόζεται πιο πολύ στην πραγματικότητα.
– Γι' αυτό και επιβιώνει. Αναγνωρίζει τις κρίσεις του και αργά ή γρήγορα κάνει διορθώσεις.
Όπως και τώρα, πιστεύω ότι χρειάζονται δραματικές αλλαγές στην πολιτική των χωρών, και είμαστε σε μία περίοδο που δυστυχώς δεν έχουμε ηγέτες. Δεν ξέρω τι θα γίνει, είμαι πάρα πολύ ανήσυχος. Δεν ξέρω αν στην Ευρώπη υπάρχει ένας πραγματικός ηγέτης όπως ήταν ο Ντε Γκολ, ο Μιτεράν, η Θάτσερ που άλλαξε την ιστορία. Η Θάτσερ είναι μεγάλη πολιτική φυσιογνωμία. Όταν σπούδαζα στο πανεπιστήμιο είχα ένα μάθημα Φιλοσοφίας της Ιστορίας. Ήταν ένας Γερμανός συγγραφέας, ο Γιάκομπ Μπουρκχάρι, ο οποίος είxe γράψει ότι μεγάλος ηγέτης είναι αυτός που αλλάζει τη μοίρα του λαού του. Επειδή πήγα στην Αγγλία, όταν έπεφτε το Εργατικό Κόμμα του Φουτ και ανέβαινε η Θάτσερ, η χώρα ήταν σε απόλυτη παρακμή. Αφού σαν Έλληνας, εκτός από κάποιους αυτοκινητοδρόμους που υπήρχαν εκεί, αισθανόμουν ότι ήμασταν σε καλύτερο επίπεδο. Τα σπίτια μας, οι τηλεπικοινωνίες μας, ακόμα και με τα χάλια που είχαμε τότε. Και ήρθε η Θάτσερ. και άλλαξε την πορεία της χώρας.
– Η αντίστοιχη περίπτωση στην Αμερική θεωρείται ο Ρέιγκαν.
Ακριβώς. Χωρίς συζήτηση. Αυτοί οι δύο ηγέτες διέσωσαν ή άλλαξαν την πορεία του δυτικού κόσμου. Σήμερα δεν υπάρχει τίποτα. Έχει χρεοκοπήσει ο Σοσιαλισμός, έχει χρεοκοπήσει το... να το πω Συντηρητικό; Δεξιό; Φιλελεύθερο [αφήγημα]; Πρέπει να βρεθεί καινούργια πολιτική φιλοσοφία, πρέπει να υπάρχουν αρχές. Σήμερα δεν υπάρχει τίποτα, βλέπετε τους διαλόγους στη Βουλή. Μήπως αυτό που γίνεται στην ΣΥΡΙΖΑ; Δεν είναι φυσιολογικό ένα μεγάλο κόμμα να εκλέγει έναν ηγέτη μέσα από τα social media ο οποίος ήταν άγνωστος μέχρι πριν 2-3 μήνες. Δεν γίνεται. Δεν είναι φυσιολογικό για τη δημοκρατία κάποιος να εγγράφεται σε ένα κόμμα λίγες ώρες πριν και να ψηφίζει.
– Επειδή αυτή η εκλογή έγινε με συγκεκριμένο τρόπο, μήπως θα πρέπει να δούμε αυτόν τον καινούργιο κόσμο που – θέλουμε δεν θέλουμε- είναι εδώ;
Όχι. Δεν μπορεί 150.000 άνθρωποι, οι οποίοι μάλιστα μπορούσαν να πληρώσουν συνδρομή εκείνη τη στιγμή και να γραφτούν στο κόμμα, να εκλέξουν αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ασχέτως αν θα βγει ο κύριος Κασσελάκης καλός ή κακός, είναι επικίνδυνο για τη δημοκρατία. Και όλο αυτό είναι λαϊκισμός, διότι λένε τα κόμματα ότι θα ψηφίσει η βάση μου, οι οπαδοί μου, τα μέλη μου, αλλά να είναι ενεργοί, να πληρώνουν τη συνδρομή τουλάχιστον για έναν χρόνο. Είναι τρελό και επικίνδυνο αυτό που έγινε. Κάπως έτσι έγινε και στη Νέα Δημοκρατία, αλλά ο κύριος Μητσοτάκης, τη στιγμή που εκλέχθηκε, νομίζω ήταν με διαφορά η καλύτερη λύση για τη Νέα Δημοκρατία.
– Έλεγε ο Καμύ, ο οποίος ήταν τερματοφύλακας και φανατικός του ποδοσφαίρου, ότι για τη φιλοσοφία της ζωής τα πιο πολλά τα έμαθε από το ποδόσφαιρο. Βέβαια αυτός εννοούσε ένα άλλο ποδόσφαιρο. Με το συγκεκριμένο ποδόσφαιρο σήμερα, εὰν ήταν να πείτε κάτι από καρδιάς στους οπαδούς του Παναθηναϊκού, τι θα τους λέγατε;
Ότι η υποστήριξη του Παναθηναϊκού είναι μονόδρομος. Τίποτε άλλο. Όπως και η συνοχή του. Εδώ να κάνω μια σημαντική παρένθεση, πιστεύω ότι μία ομάδα έχει το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την καταστροφή του ελληνικού ποδοσφαίρου. Έχουν κάνει κι άλλες ομάδες λάθη, κι εμείς, αλλά μία ομάδα έχει 90% της ευθύνης. Πριν έρθει ο Κόκκαλης (και το όνομα το αναφέρω για τον προσδιορισμό του χρόνου), για 10 χρόνια, δείτε πώς μοιράστηκε το πρωτάθλημα: Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός, ΠΑΟΚ, ΑΕΚ, Λάρισα, ήταν ένας πλουραλισμός, ο κόσμος στα γήπεδα. Στη συνέχεια δημιουργήθηκε μίσος και τινάχτηκε το ποδόσφαιρο στον αέρα. Πραγματικά πιστεύω, και δεν φοβάμαι να το πω, ότι η νέα νοοτροπία που εισήχθη έχει καταστρέψει το ελληνικό ποδόσφαιρο.
Ο Λουτσέσκου, όμως, διαμαρτύρεται και για τον Παναθηναϊκό.
Αισθάνομαι ότι εμείς είμαστε μια ομάδα ενάρετη. Με ελαττώματα, αλλά ενάρετη. Αυτό είναι γεγονός, ό,τι και να μας πουν. Γι' αυτό τρελαίνομαι με τον Λουτσέσκου. Τον είδα προχθές στα αποδυτήρια και του τα είπα. Εμείς δεν έχουμε προσεγγίσει κανέναν ποδοσφαιριστή, δεν έχουμε πειράξει καμία ομάδα και κανέναν διαιτητή. Δεν έχουμε δείρει κανέναν, δεν έχουμε κάψει κανένα αυτοκίνητο. Μου λέει «δεν έχω πει ποτέ για εσάς». Ναι, αλλά λέτε εναντίον του Παναθηναϊκού. Έφυγα, δεν έμεινα.
– Με τον Μαρινάκη συνομιλείτε;
Κατά περιόδους ναι, όπως με όλους τους προέδρους. Μετά από αυτό που έκανε με τον Χουανκάρ, δεν μιλάμε. Με τον Χουανκάρ ξεπέρασε κάθε όριο. Ένας κακός οπαδός του Ολυμπιακού πέταξε μια κροτίδα η οποία τραυμάτισε έναν ποδοσφαιριστή μας. Έπρεπε να διακοπεί ο αγώνας και να τιμωρηθεί ο Ολυμπιακός, τη στιγμή που ο κανονισμός λέει αυτά που λέει. Τα έχουν υποστεί αυτά και ο ΠΑΟΚ και ο Παναθηναϊκός και η ΑΕΚ, νομίζω. Ο μόνος που ποτέ δεν είχε τιμωρηθεί ήταν ο Ολυμπιακός. Έτυχε η κακιά η ώρα στον Ολυμπιακό αυτή τη φορά. Τσακώθηκε με το Metropolitan, κυνήγησε το «Υγεία», έβγαλε στο In.gr φωτογραφία των γιατρών, εκβίασε, απείλησε. Έγινε ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος επειδή τόλμησε κάποιος να πει στον Ολυμπιακό ότι θα εφαρμοστεί ο νόμος.
– Και τα δικά σας ΜΜΕ έχετε υποκύψει στον πειρασμό να τα χρησιμοποιήσετε υπέρ του Παναθηναϊκού;
Τα έχω χρησιμοποιήσει μία περίοδο. Πολύ.
– Μετανιώσατε;
Όχι, καθόλου.
– Με αυτά που συζητάμε μου έρχεται στο μυαλό αν κάποια στιγμή είπατε «θα πάρω τον Γιοβάνοβιτς τηλέφωνο».
Προσωπικά δεν μου αρέσει να επικοινωνώ πολύ. Είμαι κλειστός άνθρωπος. Αλλά αν τον συναντήσω θα τον χαιρετήσω και σίγουρα θα του προτείνω να βρεθούμε να φάμε. Ξέρετε, ήταν έντονη στιγμή. Ο κύριος Γιοβάνοβιτς έδωσε πολλά στον Παναθηναϊκό, πέτυχε πάρα πολλά πράγματα, πέρασε πάρα πολύ έντονα, και σίγουρα υπάρχει μία απογοήτευση και θα έχει μία μεγάλη πικρία. Ελπίζω ότι με την πάροδο του χρόνου οι γωνίες να εξομαλυνθούν και από εμένα και από εκείνον, να αποκατασταθεί η σχέση μας. Θέλει λίγο χρόνο.
Διαφωνούσατε με κάποιες από τις κινήσεις του;
Είχα μια πολύ καλή σχέση μαζί του, βεβαίως είχα αντιληφθεί από την αρχή ότι δεν είχα τη δυνατότητα να τον επηρεάσω καθόλου σε θέματα μεταγραφών. Αυτό ήταν καλό και κακό. Κακό γιατί έμεινε ο Παναθηναϊκός χωνρίς παίκτες, πέρσι χάσαμε τα πρωτάθλημα, αν είχαμε περισσότερους παίκτες μπορεί και να το κερδίζαμε.
Δηλαδή ήσασταν διατεθειμένος...
Τι λέτε τώρα; Παρακαλούσα. Έχω φτάσει σε σημείο για κάποιον ποδοσφαιριστή να «υποκλέψω» την έγκριση του Γιοβάνοβιτς (μιλάω χαριτολογώντας βέβαια).
Τι πιστεύετε ότι έγινε με τον Μπρινιόλι;
Ουδέν σχόλιο. Νομίζω ότι έχουν ειπωθεί όλα.
-Ας πάμε στον έντιμο και κανονικό τρόπο που γίνονται οι μεταγραφές. Η φετινή ομάδα του Παναθηναϊκού έχει έναν παίκτη που ξεχωρίζει ιδιαίτερα και αυτός είναι ο Φώτης Ιωαννίδης. Διαβάζουμε πως θα έχει μία πολύ καλή πρόταση από το εξωτερικό. Ως Παναθηναϊκός, σας ρωτάω για την απόφαση που σκέφτεστε να πάρετε.
Δεν τον πουλάμε. Έχουμε δεχθεί υψηλή πρόταση για τον Φώτη Ιωαννίδη, την οποία απορρίπτουμε χωρίς συζήτηση. Ούτε και ο Φώτης θέλει να φύγει. Δεν είμαστε μία υπανάπτυκτη ποδοσφαιρικά χώρα. Το όνειρό μου είναι να γίνουμε μία απόλυτα ανταγωνιστική ομάδα. Πρέπει ο Παναθηναϊκός να έχει ινδάλματα και αστέρια για να μπορούν και νέα παιδιά να έρχονται κοντά στην ομάδα. Δεν είναι δυνατόν οι νέοι ταλαντούχοι παίκτες να φεύγουν από την πατρίδα τους με την πρώτη πρόταση από το εξωτερικό.
-Ο Παναθηναϊκός, όπως είπατε, απασχολεί το μυαλό σας 24/7 και 365 ημέρες τον χρόνο. Οι υπό λοιπες δουλειές σας;
Έχουν σίγουρα υποστεί κάποιες συνέπειες τα τελευταία χρόνια, τις οποίες προσπαθώ να διορθώσω.
– Ναι, γιατί αλλιώς θα ήταν σαν να μην είστε ένας δομημένος άνθρωπος και να παρασύρεστε εύκολα.
Όχι, είναι περισσότερο ψυχολογικό. Ο λόγος που δεν ασχολούμαι δεν είναι ότι δεν έχω τον χρόνο. Με τον Παναθηναϊκό ασχολούμαι ψυχικά πάρα πολύ. Είναι ότι με τα στραπάτσα που συμβαίνουν μπορεί και να εξαντλούμαι. Αυτό είναι το πρόβλημα, δεν είναι ότι δεν έχω χρόνο. Και δεν έχω διάθεση, οπότε με θέματα τα οποία είναι μικρότερης σημασίας δεν ασχολούμαι.
- Με τα επιθετικά σχόλια ασχολείστε;
Η Θάτσερ είχε πει ότι δεν διαβάζει ποτέ αρνητικά σχόλια δημοσιογράφων, γιατί δεν θέλει να χάνει ενέργεια και να στεναχωριέται. Είχε έναν βοηθό και την ενημέρωνε ότι της κάνει κριτική ο Τύπος γι' αυτό και για εκείνο το θέμα. Είναι αρκετό αυτό. Δεν χρειάζεται να διαβάσεις ό,τι φαντάζεται κανείς.
-Εσείς μάθατε κάτι για τη ζωή;
Έχει αυξηθεί η απογοήτευση που αισθάνομαι, αυτό μόνο έχω μάθει. Είμαι φανατικός οπαδός του Παναθη- ναϊκού. Κάνω ό,τι μπορώ για τον Παναθηναϊκό, απλά πράγματα.
– Εννοείτε να εμπλέκεστε συναισθηματικά.
Όχι, αισθάνομαι μια βαθύτατη απογοήτευση από αυτά που έχουν συμβεί.
– Τώρα θα πάτε να δείτε το ματς με τον Άρη.
Δεν ξέρω. Γενικά δεν μου αρέσει να εκτίθεμαι σε πολύ κόσμο. Οπότε όταν χάνουμε ή όταν δεν πηγαίνουμε καλά, η ψυχική ταλαιπωρία που υφίσταμαι από αυτούς που με βρίζουν είναι μεγάλη. Διότι για μένα η αποτυχία είναι καταστροφική. Έχω κάποια σχέδια, θέλω να πάρουμε το πρωτάθλημα, να κάνουμε πορείες στο Champions League και κάθε αποτυχία είναι μια μεγάλη ήττα για μένα.
– Τους αγώνες στο σπίτι τους βλέπετε μόνος σας;
Με δυο τρεις φίλους, αλλά και μόνος μου. Να σας πω την αλήθεια, γενικά είμαι μοναχικός άνθρωπος, δηλαδή ευχαρίστως βλέπω μόνος μου τον αγώνα, δεν θα αισθανθώ περίεργα.
-Έχετε και γούρια;
Κατά καιρούς έχω ψευτογούρια, αλλά μετά επικρατεί η λογική. Έχω και φίλους που κάνουν διάφορα, αλλάζουμε θέσεις, όλες τις βλακείες που κάνουμε...
– Πέρα από τα γούρια, ποια λέτε ότι συνεχίζει να είναι η προσπάθειά σας σε σχέση με τον Παναθηναϊκό;
Προσπαθώ να γίνει ο Παναθηναϊκός πρωταθλητής, προσπαθώ να πάρουμε τους καλύτερους παίκτες, προσπαθώ να πάρουμε τον καλύτερο προπονητή, προσπαθούμε να φτιάξουμε το γήπεδο στον Βοτανικό το οποίο έχει καθυστερήσει από λάθη του Δήμου. Δεν ξέρω ποιες είναι οι σχέσεις Δήμου και κυβέρνησης αλλά ελπίζω με τον καινούργιο δήμαρχο, με τον οποίο έχω άριστη επικοινωνία, να προχωρήσουν τα πράγματα.
– Ανησυχείτε για το αντίθετο;
Όχι, πιστεύω ότι θα επιταχυνθούν. Είχαμε βαριά καθυστέρηση, δύο χρόνια έχουμε χάσει χωρίς λόγο. Και μάλιστα, ξέρετε... εμένα μου αρέσει η Λεωφόρος. Είχα προσπαθήσει και είχα δει περιφερειάρχες και τον πρωθυπουργό -και πριν ως πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας και μετά - για να κάνουμε μία επέκταση στη Λεωφόρο, 21.000 θέσεις. Μικρό γήπεδο με πολλές σουίτες, ωραίο εστιατόριο και μεγάλο Μουσείο της ομάδας. Είχαμε ένα πολύ ωραίο σχέδιο, το είχαμε παρουσιάσει μάλιστα. Ενώ είχαμε προχωρήσει, είχαμε πάρει τις σχετικές διαβεβαιώσεις από την πολιτική ηγεσία και ήταν κάτι το οποίο θα είχε τελειώσει σήμερα, μια μέρα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μου είπε να πάμε στον Βοτανικό γιατί ένα από τα ελάχιστα ώριμα έργα που έχει η χώρα είναι η διπλή ανάπλαση. Του είπα, «πρόεδρε, αν μας κάνετε κάτι ιδανικό το δεχόμαστε, θα πάμε στον Βοτανικό, παρ' όλο που η καρδιά μας είναι στη Λεωφόρο».
Να καταλάβετε, είχε κατασκευαστεί ένα σκάμμα, από προηγούμενη Διοίκηση του Παναθηναϊκού, για τα θεμέλια του γηπέδου. Το οποίο, ειρήσθω εν παρόδω, δεν το είχαν πληρώσει και το πληρώσαμε και αυτό εμείς, 1.200.000 ευρώ. Αυτό το σκάμμα, λοιπόν, επειδή η χώρα είναι ξέφραγο αμπέλι, το έκαναν χωματερή και πετούσαν απόβλητα. Αυτό έπρεπε να καθαριστεί. Τώρα το πρόβλημα είναι πώς θα καθαριστεί η περιοχή για να αρχίσει το έργο. Γίνονται κάποιες ενέργειες από κυβέρνηση και Δήμο, αλλά καθυστερούμε χωρίς λόγο.
– Πότε περίπου λέτε ότι θα είναι έτοιμο;
Πιστεύω πως ό,τι και να γίνει το 2027 με απώτατο όριο το '28, γιατί από τη στιγμή που θα γίνει η αρχή της συστηματικής κατασκευής του γηπέδου χρειάζονται δύο χρόνια.
– Θα θέλατε να είστε ο πρόεδρος που θα το εγκαινιάσει;
Πραγματικά δεν έχω τέτοιες φιλοδοξίες.
– Η μόνη ορατή φιλοδοξία είναι το πρωτάθλημα και το Τσάμπιονς Λιγκ;
Πάμε να αντιμετωπίσουμε χαρτοπαίκτες με σημαδεμένες τράπουλες, έχοντας εμείς μη σημαδεμένη τράπουλα. Θα σας πω ποιο είναι το θετικό φέτος. ΑΕΚ, Ολυμπιακός, ΠΑΟΚ και Παναθηναϊκός διεκδικούν το πρωτάθλημα. Αυτοί που κάνουν τις παγαποντιές, ποιο παιχνίδι θα πρωτοπιάσουν; Δεν είναι όπως πέρυσι που ήταν μόνο ο Παναθηναϊκός και τα κάνανε όλα εις βάρος του. Σε έναν βαθμό, αυτός ο ανταγωνισμός τους ελπίζω να αλληλοεξουδετερώσει αυτά τα πλεονεκτήματα που έχουνε. Το λέω πραγματικά.
– Βλέπω το χαμόγελο, όντως έχετε βάσιμη ελπίδα ότι μπορεί...
Μπορεί να το πάρουμε φέτος το πρωτάθλημα. Κάνουμε ό,τι μπορούμε. Έχουμε καλό προπονητή και καλούς παίκτες.
– Υπήρξε ένας διάλογος που είχατε με τον Τερίμ μετά την αποτυχία με τη Λαμία ή με την Κηφισιά;
Πολύ απλά του είπα ότι έχει την απόλυτη στήριξή μας και θα κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε. Αυτός ξέρει. Είναι ηγέτης ο Τερίμ. Εγώ φοβόμουν πάρα πολύ το παιχνίδι με την Κηφισιά και το είχα συζητήσει επανειλημμένα, γιατί έχω δει πολλές ομάδες μετά από μία τεράστια επιτυχία να αδειάζουν ψυχικά. Όμως ο τρόπος που έγινε η πρόκριση με τον ΠΑΟΚ... Ήμουν ράκος για δύο ημέρες. Ήταν κομμένα τα πόδια μου, είχα υποστεί τέτοια ψυχολογική πίεση που είχα διαλυθεί.
– Κάντε μία προβολή στο μέλλον. Είστε 80 ετών και έχετε τη δυνατότητα να συναντήσετε τον εαυτό σας ενώ είναι 18 ετών, τι θα τον συμβουλεύατε σε σχέση με τον Παναθηναϊκό;
Αν ήμουν 18 ετών θα του έλεγα «προχώρα, κάν' το», αν ήμουν στα 50 θα το σκεφτόμουν.
– Όμως αυτό που έχετε κάνει, θέλετε δεν θέλετε πια, είναι ένα κομμάτι της ζωής σας.
Ούτε συζήτηση. Δεν αισθάνομαι λύπη, είμαι υπερήφανος γι' αυτό που έχω κάνει, είμαι υπερήφανος που επιβιώσαμε, υπερήφανος που έχουμε δώσει μάχες με το ένα χέρι δεμένο πίσω από την πλάτη. Άλλες τις έχουμε κερδίσει, άλλες τις έχουμε χάσει. Είμαι υπερή- φανος που έχουμε κάνει το ελληνικό ποδόσφαιρο πιο ηθικό.
Τέλος στα δημοσιεύματα που θέλουν να υπάρχει θέμα προπονητή, έβαλε με επίσημη τοποθέτηση η ΠΑΕ Παναθηναϊκός, λίγες ώρες μετά τα ρεπορτάζ που ανέφεραν πως ο Φατίχ Τερίμ θα αποτελέσει άμεσα παρελθόν από τους «πράσινους».
Η ΠΑΕ Παναθηναϊκός ανέφερε χαρακτηριστικά τα εξής: «Σχετικά με δημοσιεύματα και αναφορές, η θέση της ΠΑΕ Παναθηναϊκός είναι ότι δεν υπάρχει θέμα προπονητή».
Πρωινή προπόνηση στο «Γ. Καλαφάτης» περιελάμβανε το σημερινό πρόγραμμα για τον Παναθηναϊκό, με τους «πράσινους» να συνεχίζουν τις προπονήσεις έως και τη Μεγάλη Πέμπτη, πριν δηλαδή αποχωρήσουν για το τετραήμερο ρεπό, που του έχει παραχωρήσει ο Φατίχ Τερίμ.
Οι «πράσινοι» ξεκίνησαν με προθέρμανση, συνέχισαν με rondo και ακολούθησε παιχνίδι. Αποφόρτιση έκαναν οι Ιωαννίδης, Μπακασέτας, Τσέριν, ατομικό οι Μπερνάρντ και Χουάνκαρ και το δικό τους πρόγραμμα έκαναν οι Μάγκνουσον και Πάλμερ – Μπράουν.